خبرنما
107 بازدید ۱۳۹۷/۰۸/۳۰

کوشش برای گشودن دهان دوخته ی فرخی یزدی

««میرزا محمد فرخی یزدی» فرزند محمد ابراهیم سمسار یزدی در سال ۱۲۶۷ هجری شمسی در یزد دیده به جهان گشود.

این شاعر آزاده، وطن دوست و ظلم ستیز یزدی یکی از هواداران مخصوص حزب دموکرات و از صدرنشینان انقلاب مشروطیت بود که علاوه بر نمایندگی مجلس و روزنامه نگاری با سرودن اشعار سیاسی و اجتماعی انقلاب مشروطیت را آسان سازی بخشید. فرخی یزدی در راستای سرودن شعر تبحر بسیاری داشت و با هنجارشکنی در ادبیات از قالب غزل و مسمط برای سرودن اشعار خود استفاده نمود و از این وسیله علاوه بر روزنامه به عنوان راه رابطه ای با مردم بهرمند می گردید.

البته بعضی ادیبان بی سواد بودن فرخی را مطرح می نمایند ولی به استناد گفته های «بهرام پروین گنابادی» محقق کشورمان در شب شعر فرخی یزدی، این مبحث رد می گردد چون که به باور این محقق فرهنگی، فرخی توانسته در قالب رباعی که یکی از دشوارترین انواع قالب های شعری شمرده می ‎ شود، تمام مضامین خود را به کار ببرد. پروین گنابادی علاوه بر این معتقد هست که فرخی یزدی از قالب خاص «ای مرگ بیا» که بخشی از قالب های مخصوص رباعی شکوائیه هست، بهرمند شده که تنها محدودی از شعرای ماهر در این قالب به منظور اعتراض، شعر سروده اند.

فرخی زندگی سخت و مشقت آوری داشت چون که همیشه در جریان اعتراضات خود دستگیر و بازداشت می گردید یکی از این مورد ها زمانی بود که فرخی در برابر «ضیغم الدوله قشقایی» حاکم وقت یزد، اشعار شکوائیه خود را خواند و حاکم فرمان دوختن دهان وی را صادر نمود و سر انجام نیز وی را به زندان انداخت.

این شاعر فرهیخته در میان مردم یزد محبوبیت و هواداران خاصی داشت به به صورتی که هنگام بازداشت به فرمان حاکم وقت، به مدد اعتراض و تحصن مردم یزد توانست از زندان بگریزد و به تهران برود، البته اهمیت این مبحث نیز به اندازه ای گردید که در همان زمان، وزیر حکومت وقت در مجلس شورای اسلامی نیز استیضاح گردید. با این وجود فرخی یزدی در این جریان سیاسی، امتیاز و سردبیری چندین روزنامه با اهمیت را به دست آورد و پایه گذار روزنامه سیاسی «طوفان» در کشور گردید؛ روزنامه ای که بیشتر از ۱۵ بار توقیف گردید.

فرخی یزدی در جریان فعالیت در نشریه پیکار با نیرنگ «تیمور تاش» فریفته گردید و به ایران برگشت و سر انجام به زندان قصر تهران افتاد و درنهایت در ۲۵ مهر ماه ۱۳۱۸ با تزریق آمپول هوا توسط پزشک احمدی به زندگی سراسر رنج و مقابله اش انتهاء دادند. البته گواهی رییس زندان بیانگر از مرگ فرخی بر اثر مبتلا شدن به مالاریا و نفریت هست ولی فرخی به صورت نامعلومی نیز دفن گردید و حالا اطلاعاتی از آرامگاه او در دسترس نیست، هرچند احتمالا در گورستان مسگرآباد تهران به خاک سپرده شده هست.

فرخی در طول زندگی خود هرگز ازدواج نکرد و میراث داری از خود به جا نگذاشت اما «علی اصغر سمسار یزدی» مشاور ارشد مرکز بین المللی قنات در اظهار کرد وگو با خبرنگار ایسنا اظهار می کند که زنده یاد پدر وی ارادت بسیار خاصی به فرخی یزدی داشت و با هم در تردد بودند حتی وقتی که فرخی در زندان تهران در بند و تحت نظر بود نیز با هم دیدار و گفت وگو داشتند در حالی که هیچگاه در رابطه با نسبت خویشاوندی وی حرفی نکرد.

وی می گوید: از پدرم همیشه شعری که از فرخی به زبان داشتند، را به علت دارم که این شعر به این چنین بود؛ «ای که اظهار کردی تا به کی در بند دربندیم ما/ تا که آزادی بود در بند در بندیم ما»

«سلول فرخی» دور از معماری اصیل

««هومن ظریف» مستندساز کشور در اظهار کرد وگو با خبرنگار ایسنا با بیان این که فرخی یزدی شخصیتی معروف و الگوی بزرگی برای کشور هست، می گوید: در راستای بیان تاریخ معاصر سرزمینمان به مردم و هم وطنان، نخستین مستند فرخی در ۱۰۳ دقیقه به صورت جامع و کامل ساخته گردید.

وی درباره «سلول فرخی» که در محل زندان قصر وجود دارد، تبیین می کند: «رضا سخندان» عموزاده فرخی یزدی فعالیت های عمرانی این زندان را برعهده گرفت، علاوه بر آن در پی بازیابی مدفن این شخصیت آزادی خواه هست.

این مستندساز کشور با گلایه از نحوه بازسازی و مرمت سلول فرخی می گوید: فرخی یزدی در زندان قصر حبس گردید و کشته شد. علاوه بر حضور وی در این زندان، بیشتر فعالین سیاسی دوران متفاوت در این زندان به کشتن دست یافته اند به همین علت تاریخچه این زندان برای اشخاص با اهمیت هست.  تالاری در محل زندان ایجاد و به اسم فرخی نامگذاری گردید که سلول این شاعر نیز مورد مرمت جای گرفت اما اهمیت سلول فرخی در این مرمت رعایت نشد.

این فعال رسانه ای با اشاره به این که نحوه معماری زندان باعث نابود شدن دست نوشته های فرخی با ذغال و علاوه بر این حال و هوای حقیقی زندان شده هست، بیان می کند: هر چند مرمت آن به شکل مطلوب و زیبایی انجام شده اما بازدیدکنندگان در این زندان کمتر به حال و هوای آن پی می برند در حالی که در تمام دنیا مرمت زندان ها به عنوان موزه با در نظر گرفتن فضای آن انجام می گردد.

ظریف با تاکید بر این که بیت شعری که منتج به مرگ فرخی یزدی گردید، در میان مجموعه آثار این شاعر دهان دوخته وجود ندارد، تبیین می کند: بیت شعری از غزل فرخی یزدی باعث مرگ او گردید که در میان مجموعه آثار فرخی در زمان مرمت روی دیوار این سلول، حذف شده هست.

..»

این مستند ساز در انتهاء خواستار استفاده از فضای موزه قصر برای نمایش مستند فرخی و تاریخ معاصر ایران بویژه برای گردشگران بیگانه گردید.

بهره مندی از خانه فرخی به عنوان موزه

««ونوس عامری» نائب رییس کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر یزد در رابطه با اجرای عملیات مرمت خانه فرخی یزدی، می گوید: در کمال خوشبختی خانه فرخی در حال مرمت بوده و امید هست همزمان با سالگرد برتری انقلاب در بهمن ماه بازنمایی گردد.  البته بهره مندی از فضای خانه فرخی یزدی، علاوه بر موزه فرخی به عنوان محل فرهنگ سرای ادبی نیز پیشنهاد شده که هنوز مورد تصویب شورا قرار نگرفته هست.

این مسئول درباره طراحی بوستان باغ ملی در محل میدان آزادی با محوریت فرخی یزدی بیان می کند: امید داریم این طرح تا انتهاء سال جاری طراحی و اجرا گردد تا بتوانیم در خور شخصیت فرخی این بوستان را طراحی و المان یا سردیسی برای این شاعر آزادی خواه نیز در آن انتصاب کنیم.

“پیشوای آزادی”، جامع ترین کتاب درباره فرخی

««حسین مسرت» محقق  در اظهار کرد وگو با خبرنگار ایسنا با بیان اهمیت معرفی فرخی به عنوان مبارزی آزادی خواه و یزدی تبار، می گوید: فرخی یزدی علاوه بر آزادی خواهی و مشروطیت خواهی، روزنامه نگاری معروف بود که برای نخستین بار علنا بخشی به عنوان اعتراض را در روزنامه وارد کرد.

وی می افزاید: فرخی یزدی یک صفحه و ستون از روزنامه خود را به نشانه اعتراض سفید گذاشت که گویای عدم دسترسی به اطلاعات درست و سانسور شدن اطلاعات بود که این مساله در روزنامه های منتشر گردیده در زمان انقلاب اسلامی نیز تجدید گردید.

این محقق از نگاشتن و نوشتن کتاب «پیشوای آزادی» به عنوان جامع ترین و بروزترین کتاب نشر شده برای فرخی یاد و تبیین می کند: برای معرفی فرخی در این کتاب از معتبرترین و تازه ترین یافته ها و سندهای موجود استفاده شده و علاوه بر کتاب شناسی فرخی گزیده اشعار این شاعر نیز در این کتاب اضافه شده هست.

گزارش از  فاطمه رهبر یزدی، خبرنگار ایسنا 

انتهای پیام

منبع:
اشتراک گذاری

ارسال نظر

گرم طلا
گرم طلا2,800,000-700,00080%
مثقال طلا2,800,000-700,00080%
تمام سکه طرح قدیم2,800,000-700,00080%
تمام سکه بهار آزادی2,800,000-700,00080%
سکه نیم بهار آزادی2,800,000-700,00080%
سکه ربع بهار آزادی2,800,000-700,00080%
دلار آمریکا
شاخص بازار بورس