خبرنما
253 بازدید ۱۳۹۷/۱۱/۰۷

استانی شدن انتخابات مجلس؛ مزیت یا عارضه؟

به گزارش خبرنما به نقل از ایسنا، در صورت تصویب طرح استانی شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی، محدوده جغرافیایی هر استان به عنوان حوزه انتخابیه کلیدی و حوزه های انتخابیه موجود هراستان، به عنوان حوزه های انتخابیه فرعی محسوب می گردند. طی مواد پنجگانه عرضه شده به هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی، هر یک از داوطلبان نمایندگی مجلس باید منحصراً برای یکی از حوزه های انتخابیه فرعی استان ثبت اسم کند در حالتی که هر یک از رأی دهندگان توان دارند برای کلیه کرسی های استانی، نماینده انتخاب نمایند.

طی این طرح، انتخابات مجلس شورای اسلامی در حوزه های مشمول این قانون یک فاز ای بوده و کاندیدایی که بالاترین رأی را در کل استان در فاز ی دوم به دست بیاورند، نماینده یا نمایندگان استان می باشند. علاوه بر این حوزه های انتخابیه استان های آذربایجان شرقی، سیستان و بلوچستان، بیجار در استان کردستان، تربت جام، تایباد، خواف و رشتخوار

طرح استانی شدن انتخابات صرفاً ذی ربط به امروز و مجلس شورای اسلامی نمی توان. همانند این طرح پیش از انقلاب، بعد از صادر کردن فرمان مشروطه برای مجلس شورای ملی و انتخابات مجلس سنا و هم چنین بعد از انقلاب اسلامی برای مجالس خبرگان قانون بنیادی و رهبری و برای تدوین کنندگان قانون بنیادی نیز اجرا شده هست.

مطابق تقسیمات کشوری دوره مشروطه، انتخابات ادوار اول و دوم مجلس شورای ملی با منطق برپایی استانی انتخابات (ایالتی و ولایتی) مطابق بوده اند. در انتخابات مجلس سنای مشروطه، قلمرو جغرافیایی کشور به سیزده حوزه انتخابیه تشکیل شده از تهران و سایر استان ها با مرکزیت دوازده شهر تقسیم بندی شده بود و انتخاب کنندگان برای انتخاب یک یا دو سناتور ِسهمیه حوزه انتخابیه (جز تهران با ۱۵ سناتور) در انتخابات شرکت می کردند. انتخابات مجلس ِبررسی پایانی قانون بنیادی جمهوری اسلامی نیز با حوزه های انتخابیه استانی انجام گردید. هم حالا انتخابات مجلس خبرگان رهبری نیز به شیوه استانی هست.

مبحث استانی شدن انتخابات مکررا نظر نمایندگان مجلس شورای اسلامی را نیز جلب کرده هست. طرح استانی شدن انتخابات در مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۷۸ برای نخستین بار-در دوره پنجم مجلس شورای اسلامی- تقدیم هیئت رئیسه گردید. برای دومین بار در سال ۱۳۸۱ نمایندگان مجلس ششم عیناً همان طرح را بدون هیچ تحولی به هیئت رئیسه مجلس عرضه کردند. نمایندگان مجلس هفتم در سال ۱۳۸۶ نیز مجدداً بعد از اعمال تغییراتی در این طرح آن را تقدیم کردند. کلیات این طرح در مجلس پنجم از فرمان مجلس خارج و رد گردید اما در مجلس ششم و هفتم تا فاز دریافت نظر شورای نگهبان نیز رفت. شورای نگهبان به سبب ایراد مغایرت با موازین شرع و قانون بنیادی نخستین طرح مصوب مجلس ششم را به مجلس شورای اسلامی بازگرداند. ایرادات شورای نگهبان بر چهار کانون: تشدید اختلافات محلی، قومی و قبیله ای، کاهش همکاری مردم در انتخابات (مغایرت با بند ۸ اصل ۳ قانون اساسی)، افزایش هزینه های عمومی (مغایرت با اصل ۷۵ قانون اساسی) و ایجاد تبعیض ناروا مبتنی بوده هست.

تا پیش از این شورای نگهبان اعتقاد داشت که برپایی استانی انتخابات، باعث بروز ازدیاد اختلاف های محلی، قومی، قبیله ای و مذهبی می گردد و این خلاف همبستگی و اتحاد ملی هست بنابراین در تضاد بند ۱۵ اصل سوم قانون بنیادی هست.

در همین راستا سید راضی نوری نماینده مردم شوش در مجلس دهم در اظهار کرد وگو با ایسنا ضمن ابراز مخالفت خود با این طرح، اظهار کرد: استانی شدن انتخابات مجلس با اصل و موجودیت نظام اسلامی هماهنگی ندارد. با استانی شدن انتخابات مجلس این گسل ها خیز پیدا می نماید.

پیرو اعلام مغایرت مصوبه مجلس هفتم در مورد استانی شدن انتخابات با شرع و قانون بنیادی، بعضی از نمایندگان مجلس هفتم در تاریخ ۲۹/‏۰۲/‏۸۶‬ با انجام تحولات در طرح مصوب قبلی، طرح تازه ای را با قید دو فوریت به مجلس تقدیم نمودند. گویا ایرادهای شورای نگهبان مبتنی بر گزارش های کارشناسی بود که اثرها احتمالی استانی شدن را بیان می کرد.

اما گمانه زنی ها در مورد این طرح در مجلس دهم، نشان از تکثر رأیها و اختلاف نظر نمایندگان و مالک نظران دارد. تعدادی صرف استانی شدن انتخابات را باعث تقویت فرهنگ تحزب تعدادی صرف استانی شدن انتخابات را باعث تقویت فرهنگ در کشور می دانند و بعضی با اندکی اختلاف نظر از گروه فوق اظهار کرده اند که میتوان خروجی بلند مدت این طرح را پا گرفتن احزاب در کشور دانست. بعضی از نمایندگان و مالک نظران نیز اعتقاد دارند که در شرایطی که ساختارهای فعالیت احزاب و کار حزبی فراهم نیست، استانی شدن انتخابات بی معناست.

در همین راستا محمود میرلوحی فعال سیاسی اصلاح طلب استانی شدن انتخابات را باعث گسترش فرهنگ تحزب دانسته و در اظهار کرد وگو با ایسنا اظهار کرد: این طرح انتخابات را از شکل فردی خارج می کند و طبیعتاً انتخاب کاندیداها توسط فهرست های احزاب صورت می پذیرد. در این صورت اقوام و احزاب با هم به میدان می آیند و افرادی به صحنه سیاست پا می گذارند که توانسته اند در صحنه استانی خود را نمایش دهند.

از سوی دیگر عبدالله حاتمیان نماینده مردم درگز در اظهار کرد وگو با ایسنا خطاب به نمایندگانی که این طرح را به منزله امری برای نزدیک شدن به امور حزبی می دانند اظهار کرد: در جواب به آنان باید بگویم که ما به این زودی ها به انتخابات حزبی نخواهیم رسید زیرا ما ساختارهای حزب، پایه های ایجاد حزب و موضوعیت قانونی لازم برای احزاب متفاوت را نداریم.

ناهید تاج الدین عضو کمیسیون اجتماعی این طرح را از این حیث قابل دفاع می داند که خروجی بلند مدت این طرح توسعه پایدار سیاسی و پا گرفتن تحزب اما احمد حکیمی پور، دبیر کل حزب عزم ی ملت ایران معتقد است که صرف استانی شدن انتخابات کمکی به بهبود شرایط فعلی نمی کند. بعضی از نمایندگان بیان می کنند که این طرح، نگاه نمایندگان را استانی و ملی می کند.

گروه اول که قبول کننده این طرح می باشند و اعتقاد به ملی و استانی شدن نگاه نمایندگان دارند.

مقام معظم رهبری در تاریخ ذکر شده در ملاقاتی با نمایندگان مجلس فرمودند: «در مجلس نباید نماینده فلان منطقه گمان کند هنر نمایندگی او در این هست که برای آن منطقه دائماً حمایت جلب کند. اصلاً مساله کلیدی نماینده مجلس این نیست! نباید فکر کنیم که چون ما نماینده فلان شهر یا فلان استانیم، مرتب باید برای آن شهر یا استان امتیاز دریافت کنیم. شأن مجلس هم قانونگذاری هست نه گرفتن تسهیلات و کمک های عمرانی و غیره برای آن منطقه خود؛ به قانون بنیادی هم ببینید شأن شما این هست که قانون بگذارید. »از طرف دیگر جلیل رحیمی جهان آبادی، عضو هیئت رئیسه کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس می گوید که رفتن در فهرست احزاب و استان ها کار هر کسی نیست.»

در این صورت افرادی که معروف نیستند یا توان هزینه مالی ندارند مجال بروز و ظهور در مجلس را پیدا نمی کنند. در حقیقت مراسمی که به این صورت تشکیل گردد به یک مجلس طبقه خاص مبدل می گردد که توان ندارد فضای مردمی داشته باشد. بعضی از نمایندگان استانی شدن انتخابات را باعث کاهش هزینه انتخاباتی دانسته و بعضی دیگر بالعکس اظهار کرده اند که این طرح هزینه های انتخاباتی را افزایش داده و باعث خروج حریفان ضعیف و فرهیختگان تازه کار از عرصه رقابت های انتخاباتی می گردد.

قبول کنندگان این طرح اعتقاد دارند که استانی شدن انتخابات مجلس باعث کنترل و جلوگیری از تخلفاتی مثل خرید رأی و اعمال غیرحرفه ای مثل دادن شام، سور و ضیافت در شهرهای کوچک و روستاها می گردد، از سوی دیگر مخالفان این طرح بیان می کنند که با تصویب این طرح پای اسپانسرها به عرصه انتخابات باز می گردد چون هر کسی از پس هزینه های تبلیغات وسیع ی استانی برنمی آید.

انتهای پیام

منبع:
اشتراک گذاری

ارسال نظر

گرم طلا
گرم طلا2,800,000-700,00080%
مثقال طلا2,800,000-700,00080%
تمام سکه طرح قدیم2,800,000-700,00080%
تمام سکه بهار آزادی2,800,000-700,00080%
سکه نیم بهار آزادی2,800,000-700,00080%
سکه ربع بهار آزادی2,800,000-700,00080%
دلار آمریکا
شاخص بازار بورس