خبرنما
69 بازدید ۱۳۹۷/۰۶/۱۲

آنالیز افقه از آنچه گریبان اقتصاد کشور را گرفته

مشکلات اقتصادی  تنها با مدل های صرفاً اقتصادی قابل حل نیستند

وی معتقد هست، اگر چه عمده مشکلات موجود در جامعه مثل بیکاری، فقر، نابرابری، تورم، رکود و رشد ناچیز اقتصادی نمودی اقتصادی دارند اما ریشه ­ای غیراقتصادی دارند، به این معنا که مشکلات اقتصادی لاجرم با فرمول ها و مدل های صرفاً اقتصادی قابل حل نیستند. با این وصف، در سه دهه گذشته بعد از جنگ برای برطرف مشکلات اقتصادی به اقتصاددانان متوسل شده اند و اقتصاددانان نیز با فرمول های مشخص خود تنها توانسته اند در بعضی مورد ها تغییراتی اندک و البته کوتاه مدت ایجاد کنند و چون ریشه های غیراقتصادی مشکلات مورد غفلت قرار گرفته اند، بعد از مدت کوتاهی دو مرتبه مشکلات سربرآورده اند.

افقه می افزاید: مرور شاخص ها و متغیرهای اقتصادی در سه دهه بعد از جنگ موید این ادعاست. عمده عاملان غیراقتصادی که بر متغیرهای اقتصادی تأثیرگذارند همان ها می باشند که اعتقادات، باورها، اعتبار ها و هنجارهای مردم را شکل می دهند.

وی با اشاره به عوامل غیراقتصادی مؤثر در توسعه پایدار ایران خاطرنشان می کند: در جامعه ایران که حکومتی دینی شکل گرفته و قرار بوده و هست که آموزه های دینی در کل ساختارهای کشور ساری و جاری گردد، نگرش نسبت به حیات مادی و جایگاه آدم در این دنیا خود ریشه در آموزه ها و البته برداشت های دینی دارد. فرهنگ و سنت ها و عاملان غیراقتصادی دیگری می باشند که شکل دهنده باورها و اعتبار های جامعه می باشند اما خود اینها نیز ارتباطی متقابل با آموزه های دینی دارند که توان دارند گرایش توسعه­ ای یا ضدتوسعه ­ای دارا باشند.

این استاد دانشگاه چمران اهواز در مورد اثرگذاری برداشت های محدود از آموزه های دینی بر شاخص های اقتصادی- اجتماعی سال های بعد از انقلاب توضیح می دهد: یک حکومت دینی با حاکمیت سیاسی مسئول همه شئون جامعه من جمله معیشت و رفاه و شأن اجتماعی و جایگاه سیاسی کشور در جهان و… هست و نباید تنها اِعمال بخش کوچکی از آموزه های دینی که عمدتاً عبادات مورد تأکید در فروع دین است مورد توجه قرار گیرد و سایر آموزه ها و احکام دینی که اتفاقاً می توانستند موتور محرکه پیشرفت جامعه در همه ابعاد باشند، مورد غفلت قرار گیرد. در حقیقت نه فقط باید آموزه های حوزه مورد توجه قرار گیرد لکن سایر امور حکومت من جمله معیشت و امور مادی مردم (امور اقتصادی، اجتماعی و رفاهی)  در حیطه­ وظایف دینی دنبال گردد و ناخواسته امری غیرعبادی تلقی نشود و تنها وظیفه­ دولت به معنای قوه­ مجریه دانسته نشود.

مسئول بخش قابل ملاحظه ای از ناکامی های موجود در بخش های اجتماعی اقتصادی و سیاسی تنها متوجه دولت نیست

افقه معتقد هست، گاهی بیشترین توجه و حساسیت به ارزش های دینی و شرعی همچون فروع دین و حجاب و موسیقی و .. معطوف می شود و ظرفیت قابل ملاحظه ای از وقت و بودجه کشور به این امور اختصاص می یابد و در سایر امور مثل فقر و بیکاری و تورم و کلا مسائل معیشتی رفاهی و مادی مردم فقط به دولت و بخش اجرایی تذکر و هشدار داده می شود غافل از آن که مسئول بخش قابل ملاحظه ای از ناکامی های موجود در بخش های اجتماعی اقتصادی و سیاسی تنها متوجه دولت نیست.

به گفته او، وقتی حکومت دینی تلقی می گردد، مخاطبین داخلی و بیگانه حاصل حکومت دینی را در همه ابعاد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی (مثبت یا منفی) مورد بررسی قرار داده و به حکومت نسبت می دهند.

افقه ابراز عقیده کرد؛ همین نگاه بسته به آموزه های دینی (در عمل) و محدود شدن حساسیت به پایین ترین آموزه های دینی، در تمامی ساختارهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ساری و جاری شده هست، در نتیجه میتوان اظهار کرد که بخش اعظم مشکلات و ناکامی های گذشته و حال متاثر از حذف انبوه آموزه های توسعه­ ای و کمال­ گرای دینی هست.  …) ) بوده و هست و از تقید اشخاص به تعهد های دینی که اثرگذاری اجتماعی سیاسی گسترده تر و وسیع تری دارند عمداً یا سهواً صرف نظر شده و می گردد.

برای استخدام معلم و استاد در همین محدوده تنگ حتی سختگیری بیشتری صورت می گیرد، بنابراین در طول سه دهه ی گذشته عمدتاً افرادی تصمیم گیران کلیدی و تأثیرگذار در کشور شده اند که الزاماً از بابت تقیدهای اخلاقی و مؤثر در روند پیشرفت کشور مورد بررسی قرار نگرفته اند. …

نتیجه این بی اعتنائی نسبت به بخش قابل ملاحظه ای از آموزه های دینی، ناکامی های متعددی هست که در طول سه دهه گذشته با آن رو به رو بوده ایم و حاصل آن نیز اتلاف وسیع مراجع و سرمایه های انسانی و مالی هست. افقه به ایسنا می گوید: حل نشدن اغلب مشکلات اقتصادی به ویژه فقر و بیکاری و نابرابری در طول سه دهه بعد از جنگ، استمرار وابستگی شدید به نفت و عارضه پذیر شدن ارتباطات سیاسی اقتصادی کشور با دیگر کشورها به ویژه در برابر تحریم های زورگویانه آمریکا، وجود هزاران طرح نیمه تمام در کشور، وجود ظرفیت تهی پنجاه درصدی در اغلب بنگاه های صنعتی کوچک و متوسط حتی در شرایط عادی کشور، و از همه اینها مهمتر، اتلاف و خراب کردن وسیع و جبران ناپذیر محیط زیست (تخلیه مراجع آبی، تخریب وسیع جنگل ها و مراتع، آلودگی های هوا، آب های جاری و دریاها، اتلاف وسیع انرژی، تخریب وسیع خاک های حاصل خیز) از مشکلات بنیادی ماست.

بی توجهی به آموزه های دینیِ تأثیرگذار بر پیشرفت های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشور، ناشی از چیست؟

وی تاکید می کند: دو مرتبه هم مهمتر از مورد ها فوق، بی اعتنائی نسبت به از دست دادن نیروهای انسانی در تصادفات جاده ای، افسردگی بعضی جوانان،  افزایش مستمر کودکان کار، گسترش بزه های اجتماعی، انزوا یا خروج نیروهای نابغه و شایسته از کشور به سبب بی اعتنائی به استعدادها و استعداد هایشان اگر متاثر از بی توجهی به آموزه های دینیِ تأثیرگذار بر پیشرفت های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشور نباشد، بعد از چیست؟

این اقتصاددان می گوید: حاصل این غفلت ها و البته در کنار هزاران سوءتدبیر و خطا در به کارگیری فرمول ها و مدل های اقتصادی اجتماعی به کارگرفته شده در طول سه دهه بعد از جنگ، عارضه پذیری شدید کشور در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و حتی مذهبی هست.

بروز بحران های سابق و فعلی متاثر از سهل انگاری زیادی از تصمیم گیران و تصمیم سازان کشور هست

همین امر موجب شده تا فردی مغرور و ضد ایرانی و بی اعتنا به تعهدها کشورش مثل ترامپ، بتواند با تصمیم های ضداخلاقی و ضد بشری خود، آرامش اقتصادی اجتماعی کشور را مورد تهدید قرار دهد. وی تأکید ی نماید: تا در نگرش موجود دینی تغییری بنیادی در جهت استفاده از همه ظرفیت های توسعه ای دین صورت نگیرد، بعید هست که مشکلات قدیمی و فعلی در حوزه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی ناکامی های مذهبی زمینه ای برای حل و برطرف پیدا نمایند.

این نکته نیز مجدداً تأکید می گردد که گفته های فوق به معنای آن نیست که ناتوانی در مدیریت ها و فرمول های خطائی که برای حل مشکلات تا به حال عرضه شده در ناکامی های فعلی بی اثرگذاری بوده اند اما به نظر می آید که انتخاب مسئولان ناتوان و کم تخصص نیز ریشه در ساختارهائی دارد که نظام فکری فلسفی محدود به قسمتی از آموزه های دینی آنان را ایجاد نموده هست.

اظهار کرد وگو از: شیما عباس زاده، خبرنگار ایسنا

انتهای پیام

منبع:
اشتراک گذاری

ارسال نظر

گرم طلا
گرم طلا2,800,000-700,00080%
مثقال طلا2,800,000-700,00080%
تمام سکه طرح قدیم2,800,000-700,00080%
تمام سکه بهار آزادی2,800,000-700,00080%
سکه نیم بهار آزادی2,800,000-700,00080%
سکه ربع بهار آزادی2,800,000-700,00080%
دلار آمریکا
شاخص بازار بورس